İnovasyon ve stratejik fikri haklar yönetimi nasıl yapılmalı?
İnovasyon ve stratejik fikri haklar yönetimi nasıl yapılmalı?
9 Haziran 2017

İnovasyon ve stratejik fikri haklar yönetimi nasıl yapılmalı?

Kolektifli Avukat Önder Özden yazdı: İnovasyon aslında nedir ve avukatınız neden aynı zamanda stratejist mentorunuz olmalı.

Üretim sektörünün dijitalizasyonu olarak bilinen, sanayi devriminin dördüncü evresini ifade eden Sanayi 4.0 devriminin etkilerini her geçen gün gösterdiği günümüzde, “İnovasyon” bu devrimin temel yapısını oluşturuyor.

 

Bu doğrultuda, bünyesinde inovatif düşünceye yer veren, bu ortamın oluşmasını sağlayan, bu sistemin yerleşebilmesi için gerektiğinde yönetim ve iş modellerini değiştirebilen ticari kurumlar önemli rekabet gücü elde ediyor.  

 

İnovasyon kavramının sözlük karşılığı “yenilik” olsa da bu özelliği içeriğinin sadece bir bölümünü oluşturur. İçinde barındırdığı asıl anlamsa “Yenilikçi fikirlerden katma değer yaratan çıktılara ulaşmak.” Yani, aslında: İnovasyon kavramı iki unsurdan oluşur. Yenilikçi fikirlere sahip olmak ve bu fikirlerden değer yaratan çıktılara ulaşmak.  

Bir başka deyişle, bir faaliyetin inovatif sayılması için sadece yenilikçi fikirleri içinde barındırmakla kalmaması aynı zamanda bunu değer yaratan çıktılara da dönüştürmesi gerekli.

Fikri hakkın oluşabilmesi için öncelikle ortada bir fikri ürünün olması gerekli. Fikri ürün de isminden de anlaşılacağı üzere fikirlerin eser gibi, tasarım gibi, marka gibi, buluş gibi ürüne dönüşmüş hali. Yenilikçi fikirlerden değer yaratan fikri ürünlere ulaşılması inovasyon sürecinin bel kemiğini oluşturuyor.

 

İkinci safhada işin içine fikri ürünlerin ticarileştirilmesi ve bu strateji doğrultusunda belirlenecek fikri haklar politikası (“IPR Policy”) ve uygulama planı (“Implementation Plan”) dâhilinde yönetilmesi süreçleri girer.

 

Doğru bir inovasyon, içinde üst düzey yöneticilerin, Ar-Ge uzmanlarının, buluşçu/yaratıcı teknik kişilerin/sanatçıların, fikri hak uzmanları ile pazarlama ve finans uzmanlarının yer alacağı ‘biz bilinci’ ile yönetilmesi gereken entegre ve disiplinler arası bir süreçtir. Ancak doğru iş birlikleri ve ticarileştirme stratejileri ile etkin bir inovasyon süreci yaşanabilir.

 

“Kervan yolda düzülür’ döneminin sonu

İnovasyon kendi içinde bir kültür değişimini de gerekli kılar. Bünyesinde yeni fikirlerin gelişimine odaklı özgürlükçü bir ortam yaratamayan, yenilikçi proje oluşumunda hata yapılmasına ve hatalardan ders alınarak gelişime izin vermeyen, çalışanlarının sorumluluk almasını önleyen, birimler arasında iş birliğini desteklemeyen, stratejik düşünmeyen ve stratejik hareket etmeyen,

Sosyal rollerin önemli olduğu kurumlarda yaratıcı düşüncenin, dolayısıyla inovatif ürün

Ve hizmetlerin yaratılabilmesi mümkün değildir. Bu sebeple yüzyıllardır kültürümüz içinde yer bulmuş “Bir şekilde hallederiz.”, “Kervan yolda düzülür.” şeklindeki inanç kalıplarının inovasyon kültürü ile uyum gösteremeyeceği net bir şekilde ortada.

 

Avukatlığın yeni tanımı ve görevleri

Aynı kültür, hukukçuların avukatlık mesleğini icra ediş şekillerini de etkiliyor. Öncelikle, hukukçuların kurumların ticari stratejilerini anlamalarının ve hukuken sağlıklı ve isabetli bir biçimde yorumlayabilmelerinin ötesinde, kurum içinde inovatif faaliyetlerin merkezinde yer alan teknik kişiler/mühendis patent vekilleri, Ar-Ge mühendisleri (yaratıcı gerçek kişiler) ile birlikte eşgüdümlü olarak çalışabilmeleri ve ortak akıl/dil ile hareket edebilmeleri gerekli.

Bu durum hukukçuları, “Fikri Hakların Stratejik Yönetimi” (“Strategical IPR Management”) konusunda uzmanlaşmaya teşvik ediyor, işin sonunda danışılan kişiler olmaktan çıkartarak onlara bir nevi kurumun fikri haklar yönetim çerçevesini (“IPR Management Framework”) belirleyen ve bu doğrultuda, kurumun organizasyonel şemasında yer alan tüm birimler arasında ‘değişim yönetimi’ hizmeti de sunan “stratejist mentorluk” vasfını kazandırıyor. Yani: Doğru bir inovasyon modelini benimsemek için avukatını sadece is sonunda hukuken onay alacağınız kişi olmaktan çıkıp, her aşamaya hâkim bir mentora dönüşmeli.

 

Fikri haklar hukuku alanında uzmanlaşmış hukukçuların inovasyon kültürü ile uyumu bu noktada daha da önem kazanıyor. İşin başında yapılacak “Faaliyet Serbestisi” (“Freedom to Oparate”) analizlerinde, oluşmakta olan fikri ürüne karşı yapılabilecek tecavüzler ya da ürünün başka ürünlere yapabileceği tecavüzler sonucunda izlenecek hukuki stratejilerin belirlenmesinde hukukçulara daha işin başında görevler düşüyor.

 

Değişmeyen tek şey var o da…

Geri dönülmez bir şekilde, her geçen gün piyasaya sürülen yenilikçi fikirlere dayalı ürün ya da hizmetlerin müşteri kitlelerinin beklentilerini üst düzeye çıkardığı günümüzde, kaliteli inovatif ürün ya da hizmetlerin yaygınlaştırılmasını zorunlu kılan, inovasyon kültürüne uyum gösterebilen ticari kurumlar ancak yeterli ve gerekli düzeyde rekabet avantajı sağlayabilecekler ve varlıklarını devam ettirebilecek, diğerleriyse çok geride kalarak zamanla rekabet edemez hale gelecekler.

 

Bu sayede, asırlardır kendi özüne ve yaratıcı gücüne ihanet eden insanoğlu, dünyada değişmeyen tek şeyin değişim ve hatta dönüşüm olduğunun çok daha net bir şekilde farkına varacak.

 

*Bu yazıdan doğan fikri haklar ulusal ve uluslararası düzeyde Önder Özden ve kurucu ortağı olduğu Özden & Güçlü Hukuk’a ait olup, tayin edilen kullanım amacı dışında izinsiz olarak çoğaltılamaz, değiştirilemez, iletilemez, yayılamaz ve üçüncü kişilere kullandırılamaz.

 


 


Peki, 2025'te ye\u015fil giri\u015fimcilik nas\u0131l \u015fekilleniyor? Hangi teknolojiler \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir i\u015f modeli olu\u015fturmak i\u00e7in hangi ad\u0131mlar\u0131 atabilirsin? Bu yaz\u0131da, \u00e7evre dostu giri\u015fim kurmak isteyenler i\u00e7in trendleri, i\u015f modellerini ke\u015ffedeceksin. Haz\u0131rsan, gelece\u011fin i\u015f d\u00fcnyas\u0131na birlikte g\u00f6z atal\u0131m!<\/p>

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve Ye\u015fil Teknolojiler: Giri\u015fimcilik Ekosistemindeki Yeni Paradigma<\/strong><\/h2>

Eskiden i\u015f kurarken en \u00f6nemli kriter k\u00e2rl\u0131l\u0131k ve b\u00fcy\u00fcme iken, bug\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131na sosyal sorumluluk da ekleniyor. Art\u0131k sadece inovatif \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmek yetmiyor, ayn\u0131 zamanda do\u011faya zarar vermeyen, hatta onu iyile\u015ftiren \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmek gerekiyor. \u0130\u015fte tam da bu y\u00fczden ye\u015fil teknolojiler ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir i\u015f modelleri giri\u015fimcilik ekosisteminin yeni merkezini olu\u015fturmu\u015f durumda.<\/p>

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, bir i\u015fletmenin yaln\u0131zca bug\u00fcn\u00fc de\u011fil, gelece\u011fi de d\u00fc\u015f\u00fcnerek hareket etmesini gerektiriyor. Ham madde kullan\u0131m\u0131ndan enerji t\u00fcketimine, at\u0131k y\u00f6netiminden karbon ayak izine kadar her s\u00fcre\u00e7, do\u011fayla uyumlu olmal\u0131. Ye\u015fil teknolojiler ise bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn itici g\u00fcc\u00fc. Yenilenebilir enerji, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm odakl\u0131 \u00fcretim, d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu lojistik ve ekolojik \u00fcr\u00fcnler, yeni giri\u015fimler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck f\u0131rsatlar sunuyor.<\/p>

Ye\u015fil Teknolojilerin Tan\u0131m\u0131 ve \u00d6nemi<\/strong><\/h3>

Daha temiz bir d\u00fcnya i\u00e7in geli\u015ftirilen her yeni teknoloji, asl\u0131nda gelece\u011fe yap\u0131lan bir yat\u0131r\u0131m. Ye\u015fil teknolojiler, \u00e7evreye zarar vermeyen veya \u00e7evresel etkileri en aza indiren inovatif \u00e7\u00f6z\u00fcmler olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Bu teknolojiler, fosil yak\u0131t t\u00fcketimini azaltmaktan geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerini iyile\u015ftirmeye, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji \u00fcretiminden karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcren ak\u0131ll\u0131 sistemlere kadar geni\u015f bir yelpazeye yay\u0131l\u0131yor.<\/p>

\u0130klim Krizi ile M\u00fccadelede Giri\u015fimcili\u011fin Rol\u00fc<\/strong><\/h3>

Giri\u015fimcili\u011fin sundu\u011fu en b\u00fcy\u00fck avantajlardan biri, h\u0131zl\u0131 ve yenilik\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebilme kapasitesi. B\u00fcy\u00fck \u015firketler ve devletler uzun vadeli de\u011fi\u015fim planlar\u0131 yaparken, giri\u015fimler \u00e7evik hareket ederek k\u0131sa s\u00fcrede etkili \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunabiliyor. \u00dcstelik h\u00fck\u00fcmetler ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar, iklim krizine kar\u015f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm sunan projeleri desteklemek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck te\u015fvikler sa\u011fl\u0131yor. Sen de gelece\u011fin d\u00fcnyas\u0131nda fark yaratmak ve hem s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir hem de kazan\u00e7l\u0131 bir i\u015f modeli olu\u015fturmak istiyorsan, iklim krizine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden bir giri\u015fim kurmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc gelecekte ba\u015far\u0131l\u0131 olacak i\u015f modelleri, do\u011fa ile uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fanlar olacak.<\/p>

Ye\u015fil D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve \u0130\u015f D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Gelece\u011fi<\/strong><\/h3>

Ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, sadece b\u00fcy\u00fck kurulu\u015flar\u0131n de\u011fil, yeni giri\u015fimcilerin de radar\u0131na girmi\u015f durumda. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir i\u015f modelleri, hem do\u011faya duyarl\u0131 hem de uzun vadede daha kazan\u00e7l\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz t\u00fcketicileri art\u0131k sadece uygun fiyat ve kaliteye de\u011fil, \u00e7evreye duyarl\u0131l\u0131\u011fa da \u00f6nem veriyor. Karbon n\u00f6tr \u00fcretim yapan, geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir ambalaj kullanan ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik sertifikalar\u0131na sahip markalar daha fazla tercih ediliyor.<\/p>

2025\u2019te \u00d6ne \u00c7\u0131kmas\u0131 Beklenen Ye\u015fil Teknoloji Alanlar\u0131<\/strong><\/h2>

Teknolojinin h\u0131zla geli\u015fmesiyle birlikte \u00e7evre dostu inovasyonlar da giderek daha fazla \u00f6nem kazan\u0131yor. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir i\u015f modelleri i\u00e7in 2025\u2019te \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 beklenen baz\u0131 kilit alanlar var. \u0130\u015fte bu y\u0131l\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerinden baz\u0131lar\u0131 \u015fu \u015fekilde:<\/p>

Yenilenebilir Enerji ve Enerji Depolama \u00c7\u00f6z\u00fcmleri<\/strong><\/h3>

Fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmak i\u00e7in g\u00fcne\u015f, r\u00fczgar, hidroelektrik gibi yenilenebilir enerjilere olan yat\u0131r\u0131mlar h\u0131zla art\u0131yor. Bir\u00e7ok \u00fclkede vergi avantajlar\u0131 sunulan elektrikli arabalar ise bu durumun en somut \u00f6rne\u011fi. Ek olarak enerji depolama \u00e7\u00f6z\u00fcmleri de en az \u00fcretim kadar kritik hale geliyor.<\/p>

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!
Kolektif House özel süit ofislerini simgeleyen ikon

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!